In Nederland mag een loods zonder omgevingsvergunning worden gebouwd als deze voldoet aan de voorwaarden voor vergunningsvrij bouwen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Voor een bijbehorend bouwwerk op het erf geldt doorgaans een maximale oppervlakte van 150 m² en een maximale hoogte van 5 meter, mits het bouwwerk in het achtererfgebied staat. Of jouw loods hieronder valt, hangt af van de locatie, het gebruik en de bestemming van het perceel.
Of een loods vergunningsvrij gebouwd mag worden, wordt bepaald door het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de regels van het bestemmingsplan of omgevingsplan en de locatie van het bouwwerk op het perceel. Pas als aan alle drie de voorwaarden tegelijk wordt voldaan, is bouwen zonder vergunning toegestaan.
Het Bbl stelt landelijke minimumvereisten voor veiligheid en gebruik. Daarnaast bepaalt het omgevingsplan van de gemeente welke functies en bouwwerken op een bepaald perceel zijn toegestaan. Een loods die technisch vergunningsvrij is, kan toch vergunningsplichtig worden als het omgevingsplan dit vereist of als het perceel in een beschermd gebied ligt, zoals een monument of Natura 2000-gebied.
Verder speelt de ligging op het perceel een grote rol. Vergunningsvrij bouwen geldt in de meeste gevallen alleen voor het achtererfgebied, niet voor het voorerfgebied of de zijkant die grenst aan de openbare weg. De gemeente kan in het omgevingsplan aanvullende regels hebben opgenomen die de vergunningsvrije mogelijkheden verder beperken of juist verruimen.
Een loods mag zonder omgevingsvergunning worden gebouwd als de totale oppervlakte van bijbehorende bouwwerken op het achtererf niet meer dan 150 m² bedraagt en de bouwhoogte maximaal 5 meter is. Dit geldt voor bouwwerken die worden gezien als bijbehorend bouwwerk bij een hoofdgebouw op hetzelfde perceel.
Daarbij gelden aanvullende regels voor het bebouwingspercentage van het achtererf. Niet het gehele achtererf mag worden bebouwd: er moet voldoende onbebouwde ruimte overblijven. In de praktijk betekent dit dat de bebouwing op het achtererf, samen met bestaande bijgebouwen, het maximum van 150 m² niet mag overschrijden. Heb je al een schuur of overkapping staan, dan telt die mee in de berekening.
Let ook op de dakhellingregel. Bij een plat dak geldt een maximale hoogte van 5 meter. Bij een schuin dak gelden aanvullende eisen voor de nok- en de goothoogte. Overschrijdt de loods één van deze maten, dan is een omgevingsvergunning verplicht, ongeacht de oppervlakte.
Vergunningsvrij bouwen geldt in principe voor woonfuncties en bijbehorende bouwwerken bij woningen. Voor bedrijfsloodsen op een bedrijfsperceel gelden andere regels: in de meeste gevallen is een omgevingsvergunning wél vereist, omdat bedrijfsgebouwen zelden als bijbehorend bouwwerk worden aangemerkt.
De vergunningsvrije regels zijn in het Bbl geschreven voor woningen en hun bijbehorende bouwwerken op woonpercelen. Een loods op een bedrijventerrein of agrarisch perceel valt hier doorgaans buiten. Voor dergelijke locaties bepaalt het omgevingsplan van de gemeente of en hoe er gebouwd mag worden, en in welke gevallen een vergunning nodig is.
Er zijn uitzonderingen denkbaar, zoals een loods bij een woning op een gemengd perceel, maar ook dan gelden strikte voorwaarden. Wil je als ondernemer een bedrijfsloods bouwen, dan is de kans groot dat je te maken krijgt met een vergunningstraject. Het is verstandig om dit vooraf te laten toetsen door een specialist of bij de gemeente na te vragen via een principeverzoek.
Bouwen zonder de vereiste omgevingsvergunning is illegaal en kan leiden tot een bouwstop, een dwangsom of zelfs een sloopbevel van de gemeente. Daarnaast kan het problemen opleveren bij verkoop, verzekering en financiering van het pand, omdat het bouwwerk niet legaal is vastgelegd.
Gemeenten hebben de bevoegdheid om handhavend op te treden zodra zij een illegaal bouwwerk constateren. Dit kan via een melding van een buurtbewoner of bij een reguliere controle. De gemeente kan dan een last onder dwangsom opleggen, wat betekent dat je per dag of per week een boete betaalt zolang de overtreding voortduurt.
In het ergste geval wordt een sloopbevel uitgevaardigd, waarbij je verplicht bent het bouwwerk te verwijderen op eigen kosten. Dit is een ingrijpende en kostbare situatie die volledig vermijdbaar is door vooraf de juiste vergunningen aan te vragen. Achteraf legaliseren is soms mogelijk, maar lang niet altijd, en brengt extra kosten en onzekerheid met zich mee.
Je hebt een omgevingsvergunning nodig voor een loods zodra het bouwwerk de vergunningsvrije maten overschrijdt, op een bedrijfsperceel staat, in strijd is met het omgevingsplan of gelegen is in een beschermd gebied. In de praktijk geldt dit voor vrijwel alle professionele bedrijfsloodsen.
Concreet is een omgevingsvergunning verplicht in de volgende situaties:
Ook als de loods wordt gebruikt voor bedrijfsmatige opslag of productie, en niet louter als bijgebouw bij een woning, is een vergunning in de regel verplicht. Het is altijd verstandig om bij de gemeente een principeverzoek in te dienen voordat je plannen verder uitwerkt.
Het vergunningstraject voor een bedrijfsloods begint met een principeverzoek of vooroverleg bij de gemeente, gevolgd door het indienen van een formele aanvraag met tekeningen, berekeningen en een ruimtelijke onderbouwing. De gemeente beoordeelt de aanvraag en beslist doorgaans binnen acht weken, met een mogelijke verlenging van zes weken.
In de praktijk doorloopt het traject de volgende stappen. Eerst wordt onderzocht of het plan past binnen het geldende omgevingsplan. Daarna worden de benodigde documenten opgesteld, waaronder bouwtekeningen, constructieberekeningen en soms een milieuonderzoek. Na indiening volgt de formele beoordeling door de gemeente, waarbij ook andere partijen zoals de omgevingsdienst of het waterschap betrokken kunnen zijn.
Het vergunningstraject kan voor ondernemers tijdrovend en complex zijn, zeker als er afwijkingen van het omgevingsplan nodig zijn. In dat geval is een uitgebreide procedure van toepassing, die tot 26 weken kan duren. Goed voorbereide en volledige aanvragen verkorten de doorlooptijd aanzienlijk.
Als je als ondernemer een loods wilt bouwen, kom je al snel in aanraking met vergunningstrajecten, bestemmingsplannen en technische eisen. Dat is precies het terrein waar wij als totaalaanbieder het verschil maken. Wij begeleiden je van begin tot eind, zodat jij je kunt blijven focussen op je bedrijf.
Wat wij voor je regelen:
Wij nemen alle zorgen rondom het bouwproces uit handen, van het eerste gesprek over jouw wensen tot de sleuteloverdracht van jouw nieuwe bedrijfsloods. Geen verrassingen achteraf, maar absolute budgetzekerheid en een pand dat klaar is wanneer het moet zijn. Neem vrijblijvend contact op met Derckx en ontdek wat wij voor jouw bouwproject kunnen betekenen.
Dat hangt af van de totale oppervlakte na uitbreiding. Zodra de gecombineerde oppervlakte van alle bijbehorende bouwwerken op het achtererf de 150 m² overschrijdt, is voor de uitbreiding een omgevingsvergunning vereist. Het is verstandig om bij elke uitbreiding opnieuw te toetsen of je nog binnen de vergunningsvrije grenzen blijft, inclusief bestaande bijgebouwen zoals schuren of overkappingen die al op het perceel staan.
Via het Omgevingsloket (omgevingsloket.nl) kun je eenvoudig de ligging van jouw perceel controleren en zien welke regels van toepassing zijn. Je kunt hier ook een vergunningcheck uitvoeren om te zien of jouw bouwplan vergunningsplichtig is. Twijfel je aan de uitkomst, neem dan contact op met de gemeente of een bouwspecialist voor een definitieve beoordeling.
Een principeverzoek is een informele vraag aan de gemeente waarbij je toetst of jouw bouwplan in principe haalbaar is, voordat je een formele en kostbare vergunningaanvraag indient. Dit is vooral nuttig als je twijfelt of jouw loods past binnen het omgevingsplan, of als je een afwijking van het bestemmingsplan nodig hebt. Het principeverzoek bespaart je tijd en kosten, omdat je vroegtijdig weet waar je aan toe bent.
Legalisering achteraf is soms mogelijk, maar alleen als het bouwwerk voldoet aan de geldende regels uit het omgevingsplan en het Bbl, of als de gemeente bereid is een afwijking toe te staan. Het proces is echter onzeker, tijdrovend en brengt extra kosten met zich mee, zoals het alsnog opstellen van bouwtekeningen en constructieberekeningen. Bovendien stopt de gemeente niet automatisch met handhaven tijdens een legaliseringspoging, waardoor dwangsommen kunnen blijven oplopen.
Bij een reguliere procedure beslist de gemeente binnen acht weken na indiening van een volledige aanvraag, met een mogelijke verlenging van zes weken. Als er een uitgebreide procedure nodig is, bijvoorbeeld omdat het plan afwijkt van het omgevingsplan, kan dit oplopen tot 26 weken. Een goed voorbereide aanvraag met volledige documentatie, zoals bouwtekeningen, constructieberekeningen en een ruimtelijke onderbouwing, verkort de doorlooptijd aanzienlijk.
Voor een vergunningaanvraag heb je doorgaans situatietekeningen, plattegronden, geveltekeningen, constructieberekeningen en een ruimtelijke onderbouwing nodig. Afhankelijk van de locatie en het gebruik van de loods kunnen aanvullende rapporten vereist zijn, zoals een bodemonderzoek, geluidsrapport of stikstofberekening. Een gespecialiseerde aannemer of bouwadviseur kan je helpen om de aanvraag compleet en correct in te dienen, zodat vertragingen worden voorkomen.
Voor de vergunningsvrije status maakt het materiaal op zich niet uit, zolang het bouwwerk voldoet aan de maatvoering en locatievereisten uit het Bbl. Wel moet het bouwwerk voldoen aan de bouwtechnische minimumeisen voor veiligheid, zoals constructieve sterkte en brandveiligheid, ook als er geen vergunning nodig is. Kies je voor een staalconstructie of houtskeletbouw, zorg dan altijd dat de constructie is berekend door een erkend constructeur.
Alles wat je moet weten over productiepand bouwen: van constructie-eisen tot budgetzekerheid en vergunningen.
Verborgen meerkosten bij bedrijfspand bouwen? Een totaalaannemer biedt volledige budgetzekerheid — ontdek hoe.
Loods bouwen kost €400–€1.200/m². Ontdek wat de prijs bepaalt en hoe je budget bewaakt.
